1. Từ những công việc thầm lặng đến sứ mệnh bảo vệ sức khỏe học đường
Trong môi trường sư phạm, có những công việc luôn diễn ra âm thầm phía sau mỗi giờ lên lớp, nhưng lại gắn bó mật thiết với sự an toàn và sức khỏe của hàng nghìn học sinh. Công tác y tế học đường chính là một trong những mắt xích thiết yếu như thế.
Tại Trường THPT Nguyễn Trãi – Ba Đình (phường Giảng Võ, thành phố Hà Nội), Phòng Y tế luôn có một người chăm sóc sức khỏe nhỏ nhắn, nhanh nhẹn và tận tâm – cô Nguyễn Thị Hải. Bắt đầu công việc từ khi học sinh bước vào cổng trường và chỉ khép lại khi bước chân cuối cùng ra về, cán bộ y tế phải xử lý biết bao công việc tưởng chừng nhỏ bé nhưng vô cùng quan trọng: sơ cấp cứu ban đầu, quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử, hướng dẫn thủ tục Bảo hiểm Y tế (BHYT) và bảo hiểm thân thể, tuyên truyền phòng chống dịch bệnh theo mùa, giám sát an toàn vệ sinh thực phẩm và đồng hành cùng Tổ Tư vấn tâm lý học đường.
2. Khi công nghệ trở thành “cánh tay nối dài” của Y tế học đường
Chuyển đổi số đang hiện diện sâu rộng trong mọi hoạt động giáo dục, và công tác y tế học đường cũng không nằm ngoài dòng chảy ấy. Trong thời đại số, phòng Y tế không còn bị giới hạn trong bốn bức tường chật hẹp, mà đang từng bước mở rộng không gian phục vụ lên môi trường số.
Nếu như trước đây, các nội dung tuyên truyền về phòng chống dịch bệnh, vệ sinh cá nhân, an toàn thực phẩm hay chính sách BHYT chủ yếu được phổ biến trực tiếp qua các buổi sinh hoạt dưới cờ hoặc phát tờ rơi, thì nay mọi thông tin đều được truyền tải nhanh chóng qua cổng thông tin điện tử (website) và các kênh truyền thông trực tuyến của nhà trường. Một hình ảnh trực quan, một infographic sinh động hay một khuyến cáo đúng thời điểm đã tạo nên sự chuyển biến căn bản: từ tuyên truyền mang tính thời điểm sang truyền thông sức khỏe thường xuyên; từ cung cấp thông tin một chiều sang hình thành thói quen chủ động chăm sóc sức khỏe cho học sinh.
Hình ảnh Nhân viên Y tế trường THPT Nguyễn Trãi – Ba Đình
3. Chủ động phòng chống dịch bệnh trong điều kiện thực tiễn của nhà trường
Bước vào năm học mới 2026 – 2027, nhà trường triển khai học chính khóa 2 buổi/ngày trong điều kiện đang tiến hành cải tạo, nâng cấp cơ sở vật chất. Không gian sinh hoạt có phần thu hẹp đòi hỏi công tác phòng dịch phải được đặc biệt đề cao. Dưới sự chỉ đạo chuyên môn của Trung tâm Y tế phường Giảng Võ, Phòng Y tế nhà trường trân trọng gửi tới quý thầy cô, phụ huynh và các em học sinh những hướng dẫn trọng tâm sau:
a. Phòng, chống Sốt xuất huyết: Giữ sạch môi trường sống
• Hành động thiết thực: Dành 10 phút mỗi tuần để kiểm tra, phát hiện và diệt lăng quăng/bọ gậy tại nơi ở và trường học.
• Xử lý nguồn nước: Thu gom, loại bỏ các vật liệu phế thải, chai lọ vỡ, lốp xe cũ; lật úp các dụng cụ chứa nước chưa dùng đến; đậy kín các bể, thùng chứa nước sinh hoạt.
• Phòng muỗi đốt: Mặc quần áo dài tay, ngủ trong màn kể cả ban ngày; tích cực phối hợp cùng ngành y tế trong các đợt phun hóa chất diệt muỗi.
• Xử trí kịp thời: Khi có biểu hiện sốt cao đột ngột, đau đầu, đau hốc mắt, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc hạ sốt nhóm aspirin hay ibuprofen.
Hình ảnh: Các biện pháp phòng dịch sốt xuất huyết
b. Bảo vệ đôi mắt học đường trong kỷ nguyên số
Cường độ học tập cao cùng việc thường xuyên sử dụng các thiết bị điện tử (máy tính, điện thoại thông minh) khiến sức khỏe thị giác của học sinh THPT dễ bị ảnh hưởng. Phòng Y tế khuyến cáo:
• Vệ sinh cá nhân: Tuyệt đối không dùng chung khăn mặt, chậu rửa, thuốc nhỏ mắt hoặc kính mắt với người khác.
• Thói quen phòng ngừa: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch; vệ sinh mắt, mũi, họng hằng ngày bằng nước muối sinh lý 0,9%.
• Điều tiết thị giác: Thực hiện quy tắc 20-20-20: Cứ sau 20 phút học tập trên màn hình, hãy nhìn xa 20 feet (khoảng 6 mét) trong vòng 20 giây để mắt được thư giãn.
Hình ảnh: Cẩm nang trực quan về biện pháp phòng chống bệnh đau mắt đỏ trong môi trường học đường.
c. Chủ động phòng ngừa Cúm mùa, Cúm A và các bệnh đường hô hấp
• Tiêm chủng định kỳ: Chủ động tiêm vaccine phòng cúm hằng năm (thời điểm lý tưởng từ tháng 7 đến tháng 9).
• Giữ gìn vệ sinh: Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người; che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay áo.
• Không gian học tập: Giữ cho phòng học và nơi ở luôn thông thoáng, sạch sẽ; thường xuyên lau chùi các bề mặt tiếp xúc bằng dung dịch sát khuẩn thông thường.
• Theo dõi sức khỏe: Khi có triệu chứng sốt cao 39–40°C, ho, đau cơ, khó thở... học sinh cần báo ngay cho giáo viên chủ nhiệm, phòng Y tế và gia đình để được cách ly, khám chữa kịp thời, không tự ý mua thuốc kháng virus (như Tamiflu) khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Hình ảnh: Phòng chống dịch cúm A – căn bệnh dễ lây lan trong trường học
d. Đảm bảo An toàn thực phẩm và Lối sống lành mạnh
Bên cạnh công tác phòng chống dịch bệnh mùa tựu trường, học sinh cần nêu cao ý thức tự bảo vệ sức khỏe qua từng bữa ăn hằng ngày: chỉ sử dụng thực phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, còn hạn sử dụng; nói không với các loại đồ ăn vặt phẩm màu, hàng quán vỉa hè không đảm bảo vệ sinh. Đồng thời, kiên quyết giữ vững thông điệp: “Học tốt, sống lành mạnh – Tương lai là con đường sáng; Không thử, không tò mò – Ma túy là con đường chết”.
Hình ảnh: Tuyên truyền về tác hại của Ma túy
4. Đưa công tác tuyên truyền Bảo hiểm Y tế lên môi trường số
Một điểm sáng nổi bật trong quá trình chuyển đổi số của Phòng Y tế là công tác quản lý và hướng dẫn chính sách Bảo hiểm Y tế học sinh. Mọi thao tác từ lập danh sách tham gia, đăng ký mới, cập nhật thông tin cho đến hướng dẫn tra cứu giá trị sử dụng thẻ BHYT đều được thực hiện thông qua phần mềm trực tuyến của Bảo hiểm Xã hội Việt Nam.
BHYT học sinh không đơn thuần là một nghĩa vụ đóng góp, mà là tấm lá chắn tài chính quan trọng bảo vệ các em trước những rủi ro sức khỏe bất ngờ. Phòng Y tế đã chủ động đăng tải đường dẫn tra cứu thông tin thẻ BHYT trên cổng thông tin nhà trường để học sinh và phụ huynh có thể chủ động kiểm tra quyền lợi mọi lúc, mọi nơi:
5. Những thay đổi nhỏ kiến tạo giá trị lớn
Chuyển đổi số trong y tế học đường không phải là điều gì quá xa vời. Đó có thể chỉ đơn giản là đổi mới một cách truyền đạt, mở thêm một kênh tiếp cận trực tuyến, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, hay kịp thời gửi đi một lời nhắc nhở giữ gìn sức khỏe trước đợt gió mùa.
Công nghệ hiện đại không thể thay thế trái tim và sự tận tụy của người thầy thuốc, nhưng công nghệ chính là đòn bẩy giúp cán bộ y tế kết nối mật thiết hơn với học sinh, giáo viên và gia đình. Hành trình chuyển đổi số của Phòng Y tế Trường THPT Nguyễn Trãi – Ba Đình kiên định theo phương châm: “Lấy học sinh làm trung tâm – Lấy phòng bệnh làm trọng tâm – Lấy công nghệ làm công cụ – Lấy sự phối hợp Nhà trường, Gia đình và Học sinh làm nền tảng”, vững vàng bước vào năm học mới an toàn, khỏe mạnh và tràn đầy năng lượng!
